Atlasbet girişmeritkingmeritking girişromabetromabet girişrestbetrestbet girişalobetalobet girişmavibetmavibet girişmatbetmatbet girişMillibahis girişjasminbet girişpokerklaspokerklas girişperabetperabet girişmeritkingmeritking girişmeritking girişperabet girişpokerklas girişromabet girişrestbet girişalobet girişmatbet girişmatbet girişmavibet girişmeritkingmeritking girişmarsbahismarsbahis girişTeosbetTeosbet girişTophillbetTophillbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişMeybetMeybet girişBetbigoBetbigo girişPrensbetPrensbet girişKalebetKalebet girişTeosbet girişTophillbetTophillbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişPrensbetPrensbet girişMeybetMeybet girişAtlasbet girişBetbigoBetbigo girişEditörbetEditörbet girişBahiscasinoBahiscasino girişEnjoybetEnjoybet girişRoketbetRoketbet girişBetbigo girişKalebet girişTeosbetTeosbet girişTophillbetTophillbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişPrensbetPrensbet girişMeybetMeybet girişAtlasbetAtlasbet giriştophillbettophillbet girişroyalbetroyalbet girişnorabahisnorabahis girişgalabetgalabet girişeditörbeteditörbet girişamgbahisamgbahis girişefesbet girişmasgterbettingmasgterbetting girişperabet girişpokerklas girişromabet girişrestbetrestbet girişalobetalobet girişmatbet girişmatbet girişmavibet girişmeritkingmeritking girişmeritking girişmarsbahismarsbahis girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişTophillbetTophillbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişmeritkingmeritking girişholiganbetholiganbet girişmatbetmatbet girişmavibetmavibet girişmarsbahismarsbahis girişkavbetkavbet girişmeritkingmeritking girişMillibahis girişjasminbet girişMeybetMeybet girişAtlasbet girişefesbetefesbet girişamgbahisamgbahis girişromabetromabet girişpokerklaspokerklas girişmillibahismillibahis girişbetzulabetzula girişaresbetaresbet girişmasterbettingmasterbetting girişatmbahisatmbahis girişbetplaybetplay girişbetgarbetgar girişbetnisbetnis girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişTophillbetTophillbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişmeritkingmeritking girişmarsbahismarsbahis girişmavibetmavibet girişmatbet girişkavbet girişMeritking girişBetbigoBetbigo girişKalebet girişTeosbetTeosbet girişTophillbetTophillbet girişRoyalbet girişMeybet girişAtlasbet girişEnbet girişBetzula girişRomabetRomabet girişaresbetaresbet girişamgbahisamgbahis girişatmbahisatmbahis girişbetzula girişpokerklaspokerklas girişefesbetefesbet girişmillibahismillibahis girişbetplaybetplay girişbetnisbetnis girişbetgarbetgar girişpokerklaspokerklas girişmillibahismillibahis girişaresbetaresbet girişbetplaybetplay girişbetgarbetgar girişbetnisbetnis girişefesbetefesbet girişrestbetrestbet girişsonbahissonbahis girişelitcasinoelitcasino girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbet girişTophillbetTophillbet girişRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişMeybetMeybet girişAtlasbetAtlasbet girişMeritkingMeritking girişMarsbahisMarsbahis girişmatbet girişmeritking girişmarsbahismarsbahis girişmeritkingmeritking girişmarsbahismarsbahis girişmavibetmavibet girişmeritkingmeritking girişmatbetmatbet girişmeritking girişholiganbet girişkavbetkavbet girişpokerklas girişromabet girişperabet girişmeritkingmeritking girişmatbetmatbet girişmavibetmavibet girişromabet girişmatbet girişmarsbahisteosbetmarsbahismeritkinggalabet girişmarsbahismarsbahis girişteosbet girişmarsbahismarsbahis girişmeritkingmeritking girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTophillbetTophillbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişMeybetMeybet girişAtlasbetAtlasbet girişromabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişamgbahis girişTeosbetTeosbet girişRoyalbetRoyalbet girişAtlasbetAtlasbet girişpokerklaspokerklas girişmillibahis girişbetzulabetzula girişaresbetaresbet girişbahiscasino girişavrupabetavrupabet girişsonbahissonbahis girişalobet girişbetplaybetplay girişbetciobetcio girişSonbahisSonbahis girişElitcasinoElitcasino girişRestbetRestbet girişPashagamingPashagaming girişEnbetEnbet girişBetpayBetpay girişBetparibuBetparibu girişGalabetGalabet girişNorabahisNorabahis girişJokerbetJokerbet girişmeritkingmeritking girişholiganbet girişpokerklaspokerklas girişromabet girişperabetperabet girişromabet girişmatbetmatbet girişgalabet girişteosbetteosbet girişromabetromabet girişnorabahis girişenbet girişamgbahisamgbahis girişpokerklas girişbetzulabetzula girişaresbetaresbet girişbahiscasinobahiscasino girişavrupabet girişsonbahissonbahis girişalobetalobet girişmeritkingmeritking girişmarsbahis girişmaxwinmaxwin girişGrandpashabet girişpusulabet girişholiganbet girişdedebet girişjasminbet girişpulibet girişCratosroyalbet girişFestwin girişbiabet girişbetplay girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişRestbetRestbet girişGalabetGalabet girişVegabetVegabet girişPashagamingPashagaming girişMeybetMeybet girişBetplayBetplay girişFestwinFestwin girişEnbetEnbet girişBetzulaBetzula girişEfesbetEfesbet girişMeritkingMeritking girişMarsbahisMarsbahis girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişRestbetRestbet girişGalabetGalabet girişVegabetVegabet girişpashagamingpashagaming girişMeybetMeybet girişAtlasbetAtlasbet girişEnbetEnbet girişMeritkingMeritking girişnorabahisnorabahis girişenbet girişamgbahis girişbetzulabetzula girişaresbet girişavrupabetavrupabet girişsonbahissonbahis girişbetplaybetplay girişalobetalobet girişmarsbahis girişholiganbet girişpusulabet girişpulibet girişGrandpashabet girişdedebet girişCratosroyalbet girişGrandpashabet girişpusulabet girişholiganbet girişjasminbet girişCratosroyalbet girişFestwin girişbiabet girişbetplay girişholiganbet girişpusulabet girişpulibet girişGrandpashabet girişdedebetdedebet girişCratosroyalbet girişGrandpashabet girişpusulabet girişholiganbet girişdedebet girişjasminbet girişpulibet girişCratosroyalbet girişFestwin girişbiabet girişbetplay girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişEnbetEnbet girişBahiscasinoBahiscasino girişAtlasbetAtlasbet girişSetrabetSetrabet girişUltrabetUltrabet girişMarsbahisMarsbahis girişAmgbahisAmgbahis girişPokerklasPokerklas girişBetwoonBetwoon girişBetkanyonBetkanyon girişJestbahisJestbahis girişmavibetmavibet girismavibetmavibet girisromabet girişenbetenbet girişnorabahisnorabahis girişamgbahis girişbahiscasino girişavrupabet girişmillibahismillibahis girişalobet girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişmarsbahismarsbahis girişholiganbetholiganbet girişrestbet girişbetbigobetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişmeybetmeybet girişMarsahisMarsahis girişNorabahisNorabahis girişBetzulaBetzula girişAtlasbetAtlasbet girişBetplayBetplay girişUltrabetUltrabet girişPashagamingPashagaming girişBahiscasinoBahiscasino girişSonbahisSonbahis girişPokerklasPokerklas girişPulibetPulibet girişnorabahis girişpokerklas girişbetzula girişalobet girişromabetromabet girişbahiscasinobahiscasino girişrestbet girişmarsbahis girişamgbahis girişpulibet girişholiganbet girişpusulabet girişpulibet girişGrandpashabet girişCratosroyalbet girişpusulabet girişdedebet girişpulibet girişFestwin girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişMeybetMeybet girişAtlasbetAtlasbet girişMavibet girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişRoyalbetRoyalbet girişpulibetpulibet girişnorabahis girişpokerklaspokerklas girişalobet girişromabetromabet girişrestbet girişbetzula girişamgbahisamgbahis girişmarsbahismarsbahis girişbahiscasino girişavrupabet girişenbet girişnorabahisnorabahisnorabahis girişUltrabetUltrabet girişSonbahisSonbahis girişEnjoybetEnjoybet girişNorabahisNorabahis girişAmgbahisAmgbahis girişPokerklasPokerklas girişMasterbettingMasterbetting girişBetgarBetgar girişRomabetRomabet girişMarsbahisMarsbahis girişAtmbahisAtmbahis girişMeritkingMeritking girişbetnis girişefesbetefesbet girişmarsbahis girişholiganbetholiganbet girişmaksibetmaksibet girişalobetalobet girişhiltonbethiltonbet girişimajbetimajbet girişkulisbetkulisbet girişjokerbet girişpulibet girişpulibet girişpusulabet girişpusulabet girişCratosroyalbet girişCratosroyalbet girişGrandpashabet girişGrandpashabet girişbiabet girişbetplay girişjasminbet girişFestwinFestwin girişRestbetRestbet girişAmgbahisAmgbahis girişRomabetRomabet girişGrandpashabetGrandpashabet girişMarsbahisMarsbahis girişpulibet girişpulibet girişpusulabet girişpusulabet girişCratosroyalbet girişCratosroyalbet girişGrandpashabetGrandpashabet girişGrandpashabet girişbiabet girişbetplay girişjasminbet girişdedebet girişhttps://kaystudio.nethttps://kaystudio.net girişholiganbetholiganbet girişbahiscasinobahiscasino girişromabetromabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişamgbahisamgbahis girişpokerklaspokerklas girişbetzulabetzula girişbahiscasinobahiscasino girişavrupabetavrupabet girişalobetalobet girişrestbetrestbet girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişAmgbahisAmgbahis girişRoyalbetRoyalbet girişTeosbetTeosbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişBetzulaBetzula girişmeybetmeybet girişAtlasbetAtlasbet girişbetnis girişjokerbet girişmillibahis girişjasminbet girişpulibet girişMeritking Giriş: Meritking Spor Bahisleri, Meritking Casino Ve Slot OyunlarıMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir Mi, Mavibet Giriş Adresipulibet girişholiganbet girişpusulabet girişcratosroyalbet girişdedebet girişbetplaybetplay girişFestwin girişjasminbet girişbiabet girişGrandpashabet girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişAmgbahisAmgbahis girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişZulabetZulabet girişMatbetMatbet girişPusulabetPusulabet girişMeybetMeybet girişMeritking Giriş: Meritking Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Spor Bahisleri, Marsbahis Mobilden Giriş 2026Mavibet Giriş: Mavibet Giriş Adresiromabetromabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişbahiscasinobahiscasino girişpokerklas girişbetzulabetzula girişamgbahisamgbahis girişalobetalobet girişavrupabetavrupabet girişrestbet girişBetbigoBetbigo girişKalebetKalebet girişTeosbetTeosbet girişAmgbahisAmgbahis girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişBetzulaBetzula girişEditörbetEditörbet girişromabetromabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişbahiscasinobahiscasino girişpokerklaspokerklas girişbetzulabetzula girişamgbahisamgbahis girişalobetalobet girişrestbetrestbet girişnorabahisnorabahis girişMeritking Giriş: Meritking Spor Bahisleri, Meritking Casino Ve Slot OyunlarıMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir Mi, Mavibet Bonus Ve KampanyalarKalebetKalebet girişNetbahisNetbahis girişMeritking Giriş: Meritking Spor BahisleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir Mi, Mavibet Bonus Ve KampanyalarTeosbetTeosbet girişgrandbettinggrandbetting girişMeritking Giriş: Meritking Güvenilir Mi, Meritking Bonus Ve KampanyalarMarsbahis Giriş: Marsbahis Giriş Adresi, Marsbahis Mobilden Giriş 2026Mavibet Giriş: Mavibet Spor BahisleriAmgbahisAmgbahis girişRomabetRomabet girişTeosbetTeosbet girişBetplayBetplay girişEnjoybetEnjoybet girişEditorbetEditorbet girişVegabetVegabet girişSonbahisSonbahis girişaresbetaresbetaresbet girişaresbet girişAtlasbetAtlasbet girişAtlasbetAtlasbet girişromabetromabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişamgbahisamgbahis girişpokerklaspokerklas girişbetzulabetzula girişbahiscasinobahiscasino girişavrupabetavrupabet girişalobetalobet girişrestbetrestbet girişKalebetKalebet girişBetbigoBetbigo girişTeosbetTeosbet girişAmgbahisAmgbahis girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişVegabetVegabet girişBetzulaBetzula girişMeybetMeybet girişMeritking Giriş: Meritking Spor Bahisleri, Meritking Casino Ve Slot OyunlarıMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir Mi, Mavibet Bonus Ve KampanyalarMeritking Giriş: Meritking Spor BahisleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir Mi, Mavibet Bonus Ve KampanyalarMeritking Giriş: Meritking Giriş Adresi, Meritking Casino Ve Slot OyunlarıMarsbahis Giriş: Marsbahis Güvenilir Mi, Marsbahis Spor BahisleriMavibet Giriş: Mavibet Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMeritking Giriş: Meritking Güvenilir Mi, Meritking Bonus Ve KampanyalarMarsbahis Giriş: Marsbahis Giriş Adresi, Marsbahis Mobilden Giriş 2026Mavibet Giriş: Mavibet Spor Bahisleri, Mavibet Casino Ve Slot OyunlarıMeritking Giriş: Meritking Giriş Adresi, Meritking Casino Ve Slot OyunlarıMarsbahis Giriş: Marsbahis Güvenilir Mi, Marsbahis Spor BahisleriMavibet Giriş: Mavibet Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMeritking Giriş: Meritking Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Spor BahisleriMavibet Giriş: Mavibet Giriş Adresi, Mavibet Güvenilir MiMavibetMavibet girişvipslotvipslot girişBetpuancasiveracasivera girişBetpasBetpas girişBelugabahisBelugabahis girişcasivalcasival girişmatbetmatbet girişBetwoonBetwoon girişGrandpashabetGrandpashabet girişBetkanyonBetkanyon girişBetnanoBetnano girişUltrabetUltrabet girişBetnisBetnis girişbetbigobetbigo girişkalebetkalebet girişMavibetMavibet girişCratosroyalbetCratosroyalbet girişatlasbetatlasbet girişaresbetaresbet girişBetzulaBetzula girişMarsbahisMarsbahis girişKalebetKalebet girişBetbigoBetbigo girişTeosbetTeosbet girişVegabet
Vegabet
 girişRestbet
Restbet
 girişBetplayBetplay girişEfesbetEfesbet girişEnjoybetEnjoybet girişMeritkingMeritking girişavvabetavvabet girişbetparibubetparibu girişMeritking Giriş: Meritking Spor Bahisleri, Meritking Casino Ve Slot OyunlarıMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir Mi, Mavibet Giriş AdresiMeritking Giriş: Meritking Bonus Ve Kampanyalar, Meritking Spor BahisleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Mobilden Giriş 2026, Marsbahis Casino Ve Slot OyunlarıMavibet Giriş: Mavibet Canlı Destek Ve İletişimMeritking Giriş: Meritking Canlı Destek Ve İletişimMarsbahis Giriş: Marsbahis Casino Ve Slot OyunlarıMavibet Giriş: Mavibet Bonus Ve Kampanyalarromabetromabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişpulibet girişpokerklaspokerklas girişbetzulabetzula girişbahiscasino girişavrupabetavrupabet girişalobetalobet girişrestbetrestbet girişmarsbahisMarsbahisAlobetAlobet girişrestbetrestbet girişteosbetteosbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişvegabetvegabet girişBetzulaBetzula girişNorabahisNorabahis girişPokerklasPokerklas girişMeritkingMeritking girişAlobetAlobet girişromabetromabet girişRestbetRestbet girişAmgbahisAmgbahis girişpulibetpulibet girişMeritkingMeritking girişMarsbahisMarsbahis girişHoliganbetHoliganbet girişMavibetMavibet girişhttp://mikefreemanministries.com/ girişhttps://tr.romabet-sanal-orjinal1.vip/https://plan-reprise-activite.com/https://plan-reprise-activite.com/ girişhttps://tr.betplay-sanal-orjinal.vip/https://dentalcaremichalin.pl/ girişhttps://tr.editorbet-sanal-orjinal.vip/https://tr.editorbet-sanal-orjinal.vip/ girişhttps://www.orgudike.com/https://www.orgudike.com/ girişKalebet girişRomabetRomabet girişTeosbetTeosbet girişVegabet girişRestbet girişBetplayBetplay girişEfesbetEfesbet girişEnjoybet girişMeritkingMeritking girişMarsbahisMarsbahis girişAvrupabetAvrupabet girişMavibetMavibet girişGalabetGalabet girişNorabahisNorabahis girişOrisbetOrisbet girişRoyalbetRoyalbet girişbetnisbetnis girişjokerbet girişmillibahismillibahis girişjasminbetjasminbet girişpulibetpulibet girişpulibet girişholiganbet girişpusulabet girişcratosroyalbet girişdedebet girişFestwin girişjasminbet girişbiabet girişGrandpashabet girişMeritking Giriş: Meritking Güvenilir Mi, Meritking Bonus Ve KampanyalarMarsbahis Giriş: Marsbahis Giriş Adresi, Marsbahis Mobilden Giriş 2026Mavibet Giriş: Mavibet Spor Bahisleripulibet girişpulibet girişpusulabet girişpusulabetpusulabet girişCratosroyalbet girişCratosroyalbet girişGrandpashabet girişbiabetbiabet girişbetplaybetplay girişjasminbetjasminbet girişdedebetdedebet girişholiganbet girişholiganbet girişmarsbahis girişromabet girişromabet girişholiganbet girişmavibet girişjojobet girişholiganbet girişgalabet girişmeritking girişmarsbahis girişmeritking girişjojobet girişmeritking girişmeritking girişmavibetmavibet girişMeritking Giriş: Meritking Spor BahisleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir Mi, Mavibet Mobilden Giriş 2026Meritking Giriş: Meritking Canlı Destek Ve İletişimMarsbahis Giriş: Marsbahis Casino Ve Slot Oyunları, Marsbahis Spor BahisleriMavibet Giriş: Mavibet Bonus Ve Kampanyalar, Mavibet Giriş AdresimarsbahisKalebetKalebet girişBetbigoBetbigo girişBetpasBetpas girişAtlasbetAtlasbet girişMeybetMeybet girişGrandpashabetGrandpashabet girişAmgbahisAmgbahis girişpulibetgalabet girişkulisbetkulisbet girişvegabetvegabet girişamgbahisamgbahis girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişbiabetbiabet girişbiabetbiabet girişdedebetdedebet girişorisbetorisbet girişaresbet girişpulibetpulibet girişmarsbahisimajbetMeritking Giriş: Meritking Canlı Destek Ve İletişimMarsbahis Giriş: Marsbahis Casino Ve Slot Oyunları, Marsbahis Spor BahisleriMavibet Giriş: Mavibet Bonus Ve Kampanyalar, Mavibet Giriş Adresinorabahis girişbetzulabetzula girişbahiscasinobahiscasino girişavrupabetavrupabet girişaresbet girişKalebetKalebet girişRomabetRomabet girişTeosbetTeosbet girişVegabetVegabet girişBetbigoBetbigo girişRestbetRestbet girişBetplayBetplay girişEfesbetEfesbet girişMeritkingMeritking girişMarsbahisMarsbahis girişMeritking girişHoliganbet girişAlobet girişAlobet girişrestbet girişteosbet girişRoyalbet girişJokerbet girişvegabet girişBetzula girişNorabahis girişPokerklas girişromabet girişRestbet girişAmgbahis girişMavibet girişpulibet girişMarsbahisMarsbahisMarsbahisMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis girişMarsbahisMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis girişMarsbahisMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis girişMarsbahisMarsbahisMarsbahis girişMarsbahis girişMeritkingMeritkingMeritking girişMeritking girişMeritkingMeritkingMeritking girişMeritking girişMeritkingMeritkingMeritking girişMeritking girişMeritkingMeritkingMeritking girişMeritking girişMavibetMavibetMavibet girişMavibet girişMavibetMavibetMavibet girişMavibet girişMavibetMavibetMavibet girişMavibet girişHoliganbetHoliganbetHoliganbet girişHoliganbet girişHoliganbetHoliganbetHoliganbet girişHoliganbet girişMeritking Giriş: Meritking Spor Bahisleri, Meritking Giriş AdresiMarsbahis Giriş: Marsbahis Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMavibet Giriş: Mavibet Güvenilir MiMeritking Giriş: Meritking Giriş Adresi, Meritking Mobilden Giriş 2026Marsbahis Giriş: Marsbahis Güvenilir Mi, Marsbahis Bonus Ve KampanyalarMavibet Giriş: Mavibet Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMeritking Giriş: Meritking Para Yatırma Ve Çekme İşlemleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Spor Bahisleri, Marsbahis Casino Ve Slot OyunlarıMavibet Giriş: Mavibet Giriş Adresi, Mavibet Mobilden Giriş 2026marsbahismarsbahis girişpulibetpulibet girişrestbetrestbet girişaresbetaresbet girişmeybetmeybet girişkulisbetkulisbet girişenbetenbet girişamgbahisamgbahis girişpokerklaspokerklas girişromabetromabet girişAmgbahisAmgbahisAmgbahis girişAmgbahis girişMeritkingMeritkingMeritking girişMeritking girişQueenbetQueenbetQueenbet girişQueenbet girişCeltabetCeltabetCeltabet girişCeltabet girişbetkolikbetkolikbetkolik girişbetkolik girişBetzulaBetzula girişAlobetAlobet girişBetpuanBetpuan girişAmgbahisAmgbahis girişDedebetDedebet girişKalebetKalebet girişVegabetVegabet girişRestbetRestbet girişEnjoybetEnjoybet girişenbet girişamgbahisamgbahis girişpokerklaspokerklas girişbetzula girişpulibetpulibet girişrestbetrestbet girişaresbet girişmeybet girişkulisbet girişRomabetRomabetRomabet girişRomabet girişKulisbetKulisbetKulisbet girişKulisbet girişPerabetPerabetPerabet girişPerabet girişNorabahisNorabahisKalebetKalebet girişBetbigoBetbigo girişRomabetRomabet girişBetplayBetplay girişEfesbetEfesbet girişEnjoybetEnjoybet girişBetzulaBetzula girişNorabahisNorabahis girişMeritkingMeritking girişKalebetKalebet girişvegabetvegabet girişefesbetefesbet girişEnjoybetEnjoybet girişAmgbahisAmgbahis girişMeritkingMeritking girişQueenbetQueenbet girişBetkolikBetkolik girişcasibomcasibomcasibomcasibomimajbetimajbetimajbetMeritkingMeritking girişHoliganbetHoliganbet girişAlobet girişAlobetAlobet girişrestbetrestbet girişteosbetteosbet girişRoyalbetRoyalbet girişJokerbetJokerbet girişvegabetvegabet girişBetzulaBetzula girişNorabahisNorabahis girişPokerklas girişromabetromabet girişRestbetRestbet girişAmgbahisAmgbahis girişMavibetMavibet girişpulibetpulibet girişPokerklasPokerklas girişAlobetAlobet girişMeritking Giriş: Meritking Canlı Destek Ve İletişimMarsbahis Giriş: Marsbahis Casino Ve Slot OyunlarıMavibet Giriş: Mavibet Bonus Ve KampanyalarMeritking Giriş: Meritking Mobilden Giriş 2026, Meritking Spor BahisleriMarsbahis Giriş: Marsbahis Bonus Ve KampanyalarMavibet Giriş: Mavibet Casino Ve Slot Oyunlarıromabetromabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişamgbahisamgbahis girişpokerklaspokerklas girişbetzula girişaresbetaresbet girişrestbetrestbet girişpulibet girişbahiscasinobahiscasino girişRomabet girişTeosbet girişBetbigo girişKalebet girişRestbet girişBetplay girişEfesbetEfesbet girişEnjoybetEnjoybet girişVegabetjokerbetjokerbet girişGrandpashabetpulibetpulibet girişholiganbetholiganbet girişpusulabetpusulabet girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişdedebetdedebet girişFestwinFestwin girişjasminbetjasminbet girişbiabetbiabet girişpulibetpulibet girişpulibetpulibet girişpusulabetpusulabet girişpusulabetpusulabet girişCratosroyalbetCratosroyalbet girişCratosroyalbetCratosroyalbet girişGrandpashabetGrandpashabet girişGrandpashabetGrandpashabet girişMeritking Giriş: Meritking Giriş AdresiMarsbahis Giriş: Marsbahis Güvenilir MiMavibet Giriş: Mavibet Para Yatırma Ve Çekme İşlemlerikulisbetkulisbet girişmeybetmeybet girişaresbetaresbet girişbetzulabetzula girişenbetenbet girişnorabahisnorabahis girişgalabetgalabet girişmarsbahismarsbahis girişbahiscasinobahiscasino girişpulibetpulibet girişholiganbet girişholiganbet girişmarsbahis girişromabet girişromabet girişholiganbet girişmavibet girişgalabetjojobet girişholiganbet girişmeritking girişmarsbahis girişmeritking girişmeritkingjojobet girişmeritking girişgalabet girişmeritkingmeritking girişultrabetultrabet girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişvegabetvegabet girişatlasbetatlasbet girişcasiveracasivera girişGalabetGalabet girişqueenbetqueenbet girişMavibetMavibet girişmeritkingmeritking girişceltabetceltabet girişBahiscasinoBahiscasino girişElexbetElexbet girişgalabetgalabet girişjojobetjojobet girişbetnanobetnano girişpokerklaspokerklas girişRomabetRomabet girişTeosbetTeosbet girişBetbigoBetbigo girişVegabetVegabet girişKalebetKalebet girişRestbetRestbet girişBetplayBetplay girişEfesbetEfesbet girişEnjoybetEnjoybet girişultrabetultrabet girişnorabahisnorabahis girişenbetenbet girişmeybetmeybet girişpokerklaspokerklas girişbetzulabetzula girişbahiscasinobahiscasino girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişpulibetpulibet girişatlasbetatlasbet girişCeltabetCeltabet girişEditörbetEditörbet girişmavibetmavibet girişMarsbahisMarsbahis girişmeritkingmeritking girişRomabetRomabet girişTeosbetTeosbet girişBetbigoBetbigo girişKalebetVegabetVegabet girişmeritkingmeritking girişmeritkingmeritking girişmeritkingmeritking girişmeritkingmeritking girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis girişmarsbahismarsbahis girişVegabetRestbet girişBetplayBetplay girişGalabetGalabet girişMavibetMavibet girişBetkanyonBetkanyon girişVegabetVegabet girişCasinomilyonCasinomilyon girişBetyapBetyap girişOrisbetOrisbet girişAlobetAlobet girişBetwoonBetwoon girişBetvoleBetvole girişBetasusBetasus girişlunabetlunabet girişholiganbet girişholiganbet girişmarsbahismarsbahis girişromabet girişromabet girişholiganbet girişmavibet girişgalabetgalabet girişjojobet girişmeritking girişmarsbahis girişmeritkingmeritking girişjojobet girişmeritking girişCeltabetCeltabet girişAresbetAresbet girişTophillbetTophillbet girişVegabetVegabet girişEnjoybetEnjoybet girişAlobetAlobet girişCasinoroyalCasinoroyal girişEditörbetEditörbet girişNorabahisNorabahis girişQueenbetQueenbet girişMeybetMeybet girişKalebetKalebet girişAmgbahis girişPokerklasPokerklas girişBetkom girişSüpertotobet girişMariobet girişBetmatik girişUltrabet girişEnbet girişKulisbetKulisbet girişbetzulabetzula girişbetkolikbetkolik girişcasiveracasivera girişroketbetroketbet girişromabetromabet girişcratosroyalbetcratosroyalbet girişbetplaybetplay girişpulibetpulibet girişatlasbetatlasbet girişpashagamingpashagaming girişBahiscasinoBahiscasino girişRomabetRomabet girişBetkomBetkom girişSonbahisSonbahis girişMasterbettingMasterbetting girişPashagamingPashagaming girişTeosbetTeosbet girişmasterbettingmasterbetting girişprensbetprensbet girişPolobetPolobet girişorisbetorisbet girişEfesbetEfesbet girişBarbibetBarbibet girişBayconticasinoBayconticasino girişBetlikeBetlike girişBetpuanBetpuan girişBetraBetra girişBetyapBetyap girişRestbetRestbet girişBetbox girişNetbahisNetbahis girişCasinowon girişteosbetteosbet girişbetbigobetbigo girişbahiscasinobahiscasino girişsonbahissonbahis girişceltabetceltabet girişjokerbetjokerbet girişkalebetkalebet girişbetnisbetnis girişavrupabetavrupabet girişSonbahisEnjoybetEnjoybet girişEditörbetEditörbet girişNorabahisNorabahis girişUltrabetUltrabet girişBahiscasinoBahiscasino girişPulibetPulibet girişTeosbetTeosbet girişEnbetEnbet girişBetplayBetplay girişSonbahisSonbahis girişholiganbetholiganbet girişholiganbetholiganbet girişromabetromabet girişromabetromabet girişholiganbetholiganbet girişmavibetmavibet girişjojobetjojobet girişholiganbet girişmeritkingmeritking girişmarsbahismarsbahis girişjojobetjojobet girişmeritkingmeritking girişmeritkingmeritking girişholiganbetholiganbet girişAmgbahisAmgbahis girişBetkomBetkom girişSupertotobetSupertotobet girişMariobetMariobet girişBetmatikBetmatik girişDedebetDedebet girişUltrabetUltrabet girişEnbetEnbet girişBetboxBetbox girişCasinowonCasinowon girişavrupabetavrupabet girişatlasbetatlasbet girişrestbetrestbet girişbetnanobetnano girişmavibetmavibet girişalobetalobet girişefesbetefesbet girişroketbetroketbet girişroyalbetroyalbet girişgalabetgalabet girişkulisbetkulisbet girişaresbetaresbet girişbetzulabetzula girişatmbahisatmbahis girişsüpertotobetsüpertotobet girişmarsbahismarsbahis giriş
  • कथा-कहानी
  • मनोज कुमार पांडेय की कहानी ‘घंटा’

    मनोज कुमार पांडेय अपनी पीढ़ी के मेरे कुछ प्रिय कथाकारों में हैं. उनकी यह नई कहानी “घंटा’ आई है ‘पल-प्रतिपल’ पत्रिका. पत्रिका तो कहीं मिलती नहीं है सोचा यह कहानी ही पढ़ी पढ़ाई जाए- प्रभात रंजन 
    ============================================================

    जैसा कि कहने का चलन है, इस कहानी की समूची कथा स्थितियाँ और चरित्र पूरी तरह से काल्पनिक हैं। उनका किसी भी चरित्र या कथा-स्थिति से मिलान समय की बदमाशी मात्र है। यह कथा लेखक अपने आनंद और पाठकों के मनोरंजन के लिए कह रहा है जो कि आज के समय में साहित्य का एकमात्र राजनीतिक सरोकार है।

    यह भविष्य की कथा नहीं है

    दूर भविष्य में कहीं बहुत सारे गाँव और कस्बे हैं। उन्हीं में से एक छोटे से कस्बे का नाम शिवराजपुर है। एक छोटे मोटे जमींदार शिवराज सिंह – जिसे लोग राजा कहते हैं। कोई जमींदार कहे तो बुरा भी मान जाते हैं – के नाम पर इसका नामकरण संस्कार किया गया है। शिवराज सिंह अठारह सौ सत्तावन के संग्राम में बागियों के साथ शामिल हो गए थे। इस वजह से अंग्रेजों ने उन्हें एक पेड़ की डाल पर लटकाकर फाँसी दे दी थी। उनके साथ और भी सैकड़ों लोगों को फाँसी पर चढ़ाने के किस्से आज भी आम हैं। कस्बे के दक्षिण की तरफ जो टीला है, कहा जाता है कि वहीं राजा साहब की हवेली थी। वहीं एक कुएँ में अपनी सब धन दौलत डालकर उन्होंने अपने घर की औरतों और बच्चों को भी उसी कुएँ में डाल दिया था ताकि वह लोग अँग्रेजों की पकड़ में न आ सकें। कहते हैं कि उन सब लोगों के भूत आज भी टीले के आसपास टहलते दिखाई दे जाते हैं।

    पर यह सब इस कस्बे का अतीत है। इसमें भी कितनी सचाई है और कितनी अफवाहें या मिथक यह कोई नहीं जानता। पर यह सब सच हो या मिथक इसका आज के इस कस्बे के रंग-रूप या चाल-ढाल से कोई संबंध नहीं है। कस्बा मुख्यतः खेतिहरों का है। जमीनें उपजाऊ हैं फिर भी पेट मुश्किल से भरता है। कुछ लोग दुकान वगैरह रखते हैं जिसमें कई बार रुपये पैसे की जगह अनाज वगैरह के बदले भी सामान मिल जाता है। पढ़े-लिखे और नौकरीपेशा लोग बहुत कम हैं।

    कस्बे में एक टाकीज है और एक इंटर कालेज। अभी पिछले दिनों एक डिग्री कालेज भी खुला है। पुलिस थाना भी है। दो साप्ताहिक बाजार लगते हैं। इसी बाजार वाली जगह पर दशहरा आदि का मेला भी लगता है। यहीं रामलीला होती है और तरह तरह की नौटंकियाँ भी। चुनाव के समय नेताजी लोग भाषण देने के लिए यहीं पर प्रकट होते हैं। एक मंदिर और एक मस्जिद है। एक पागल भी है जो गालियाँ बकता रहता है। कस्बे के लोग उसे सिद्ध टाइप का कुछ मानते हैं और उससे गाली खाने के लिए लालायित रहते हैं। उनका भरोसा है कि उसकी गालियाँ लोगों के लिए आशीर्वाद के रूप में फलित होती है।

    ऐसे लोगों की संख्या भी काफी है जो चौबीसों घंटे खाली रहते हैं। इसमें से अनेक हैं जो धर्म, प्रेम, जाति, क्रिकेट, फिल्म तथा राजनीति आदि मामलों के विशेषज्ञ हैं। कई बार यह विशेषज्ञ आपस में टकरा भी जाते हैं। ऐसी घटनाएँ पूरे कस्बे के लिए रोमांचक और मनोरंजक होती हैं। ऐसे ही यहाँ एक कवि भी हैं, और एक पत्रकार भी। पत्रकार महोदय की अखबार और पत्रिकाओं की दुकान है। यह किराए पर जासूसी उपन्यास, रोमानी उपन्यास तथा सत्यकथा आदि भी रखते हैं। कहने वाले तो यह भी कहते हैं कि यहाँ मस्तराम की रंगीन फोटो वाली किताबें भी मिलती हैं। टाकीज के सामने एक चाय नाश्ते की दुकान है जिस पर तमाम लोग चाय-वाय पीने, समोसा जलेबी और अखबार आदि देखने के लिए इकट्ठा होते हैं। यह दुकान कस्बे के बीच में सार्वजनिक केंद्र की हैसियत रखती है। यहीं से तमाम खट्टी-मीठी बातें और अफवाहें फैलती हैं जिनमें दुकान के मालिक मेवाराम की प्रमुख भूमिका होती है। लगे हाथ बताते चलें कि कस्बे की इकलौती टाकीज के मालिक भी मेवाराम जी ही हैं।

    यह कहानी इसी कस्बे की है। कस्बा थोड़ा ढीला-ढाला सा है। सुस्त और अपनी ही चाल से चलता हुआ। समझ लीजिए कि यह एक शांत झील है जिसमें तमाम जीव जंतु आपस में लड़ते भिड़ते पड़े रहते हैं पर उनकी लड़ाइयों का कोई भी असर झील की सतह पर देर तक नहीं दिखाई देता। जहाँ जीवन जीने का अपना ही तरीका है। हर सुख दुख के बीच अपनी इज्जत नाम की चीज बनाए रखने की कोशिश करना। कल की बहुत चिंता फिक्र न करना। यह इज्जत नाम की चीज भी हर किसी के लिए अलग ही मतलब रखती।

    सीधे सीधे कहें तो यह कस्बा गतिहीनता से भर चुका था। लोग थे, उनका जीवन था पर सब कुछ पर एक किस्म की जड़ता तारी थी। कस्बे में करने के लिए कुछ खास नहीं था। इसलिए नई उमर के लड़के यहाँ कम ही दिखाई देते। लड़के कुछ कमाने धमाने के लिए बाहर निकल जाते और ज्यादा से ज्यादा बीस-बाईस की होते होते लड़कियों की शादी कर दी जाती। बाकी कस्बे में बचे लोग किसी तरह से एक झूठी आन-बान और शान में खुद को भरमाए रखते। और रोजी रोटी के लिए तरह तरह के कामों से बचे हुए समय में अफवाहों और इधर-उधर की खुराफातों और उखाड़-पछाड़ से अपना मनोरंजन करते। और इसी तरह की अन्य बहुतेरी हरकतों में अपना समय काटते।

    कस्बे का यह धुँधला सा चित्र करीब बीस पचीस साल पहले का है। बीस-पचीस साल पहले इस स्थिति में कई वजहों से अचानक ही कई परिवर्तन आए। तब इस कस्बे ने बदलना शुरू किया तो आज तक बदलता ही जा रहा है। आज इस कस्बे के लड़कों के आदर्श सलमान खान, शाहरुख खान, विराट कोहली, महेंद्र सिंह धोनी, सानिया मिर्जा, सनी लियोनी या योयो हनी सिंग जैसे लोग हैं। यह कितनी तेजी से बदल रहा है यह इससे भी पता चलता है कि क्रिकेट आइकन के रूप में सचिन तेंदुल्कर का नाम लेने वाले अब अंकल कहे जाते हैं।

    अतीत… यानी एक समय था

    एक समय था कि लोगों का काम खेती या छोटे-मोटे धंधों से चल जाता था। खाने भर को हो जाता था। इससे ज्यादा कि चिंता करते कम ही लोग दिखाई देते थे। जब पैसे की जरूरत होती नजदीकी शहर में जाकर कोई छोटा बड़ा काम कर आते कुछ दिन। उसके बाद फिर वापस आ जाते। उन्हें बहुत ज्यादा की तलब नहीं थी पर उनके जल्दी लौट आने में शायद इस बात की भी गहरी भूमिका थी कि वे अपने इस छोटे से कस्बे के बिना कहीं रह ही नहीं पाते थे। वे अपना कस्बा पोटली में गठियाकर झोले में डाल लेते और रोज थोड़ा थोड़ा खर्च करते। जब वह खत्म होने लगता तो उन्हें बेचैनी होने लगती और एक दिन वह जहाँ भी होते वापस लौट आते।

    पर पीढ़ी बदलते बदलते यह स्थिति बदल गई। बच्चे बड़े हुए और जब उनके परिवार हुए, जमीनों का बँटवारा हुआ तो ज्यादातर के पास इतनी जमीनें भी नहीं बचीं कि वे खेती करके साल भर का अन्न उपजा सकते सो जल्दी ही उनमें से बहुतों को आसपास के शहरों में गुम हो जाना पड़ा। थोड़े समय तक तो शहर भी खुश ही हुए इस बात से। वे बन रहे थे और उन्हें बहुत सारे गुमशुदा लोगों की जरूरत थी। पर शहर और स्वार्थ का ऐसा घना रिश्ता कि जैसे ही शहरों का पेट भरा उन्होंने गुमशुदा लोगों को बाहर की तरफ ढकेलना शुरू किया। कुछ जिद्दी लोग गंदे नालों के किनारे, रेलवे की पटरियों के किनारे बसे और उसी में खो गए। शहर भी उनके वहाँ रहने से संतुष्ट हो गया थोड़े समय के लिए। शहर को भी एक आसान बहाना मिल गया कि वह गाहे बगाहे अपनी तमाम समस्याओं के लिए इन्हें जिम्मेदार ठहरा सके।

    पर इन आसपास के शहरों की एक सीमा थी। जल्दी ही बहुत सारे लोगों को दूर के बड़े बड़े शहरों की तरफ भागना पड़ा। इन शहरों के पेट बहुत बड़े थे। उनके पास न काम की कमी थी न गंदे नालों की। जगह की कमी जरूर पड़ती रहती और जब भी उन्हें ऐसा लगता आसपास के दस बीस गाँवों और कस्बों को निगल जाते और अगले कुछ समय तक अपने फूले हुए पेटों पर हाथ फेरते रहते। पर अब कभी कभी उन्हें अपच भी होने लगा था। और तब वे निगले हुए लोगों को कुछ इस तरह उगलने लगते कि वे उनके मुँह से निकलते तो सीधे अपने गाँवों और कस्बों में गिरते जो कि कहीं बचा ही नहीं था।

    भए प्रगट कृपाला…

    जब दूर बहुत बड़े बड़े शहरों से फेंके गए लोग अपना घर परिवार और कस्बा ढूँढ़ रहे थे कि कस्बे में अपना राज्य ढूँढ़ते हुए राजा राजकरन सिंह प्रकट हुए। राजा साहब ने खुद को इस कस्बे के करीब डेढ़ सौ साल पहले अठारह सौ सत्तावन में मारे गए राजा शिवराज सिंह का वंशज बताया और सार्वजनिक रूप से यह प्रण लिया कि वह अपना राज्य दुबारा से स्थापित करेंगे। क्योंकि वर्तमान राज्य उनकी प्रजा का ध्यान अच्छे से नहीं रख रहा है। खेल खेल में ही बहुत सारे लोग सहमत हो गए क्योंकि यह तो सच ही था कि लोगों का ध्यान अच्छे से तो क्या खराब तरीके से भी नहीं रखा जा रहा था। वे सड़क और बिजली की कौन कहे पेट भर भोजन जैसी प्राथमिक समस्याओं से ही जूझ रहे थे। उनके पास रोजगार नहीं था।

    राजा साहब ने बताया कि राजा शिवराज सिंह की कोई एक रानी वहाँ से भाग निकली थीं और वह उस समय पेट से थीं। उनका परिवार तब से लगातार अगले नब्बे सालों तक भागता रहा। देश की आजादी के समय उनके दादा कोलकाता में रहते थे। अभी दस साल पहले जब दादा मरे तो उनके तमाम कागजातों में उन्हें वह कागजात भी मिले जो बताते थे कि उनका मूल स्थान यहाँ था। उन्हें अपने परदादा की वसीयत भी मिली जिसके अनुसार उन्हें वहाँ कोलकाता में सब कुछ बेंचकर उसी पुरखों के कस्बे में फिर से अपना खोया हुआ राज्य खड़ा करना था। अब यह कस्बे में आ गए हैं और फिर से अपना राज्य खड़ा करेंगे।

    राजा साहब के आने से कस्बे में पहला परिवर्तन तो यह हुआ कि कस्बे का अतीत नए सिरे से चर्चा में आ गया। और एक तरह से कस्बे के बारे में जो तमाम अफवाहें थीं उनको नए सिरे से वैधता मिल गई। दूसरी यह बात कि कस्बे में एक ऐसा व्यक्ति आया जो फिर से अपना राज्य खड़ा करने की बात करता था और बाकी कस्बे वालों को अपनी प्रजा मानता था। इस बात पर कस्बे में कई तरह के रिएक्शन आए। कुछ लोगों ने राजा साहब को पागल या सनकी सिरफिरा माना। कुछ ने बाहरी जासूस। किसी ने छुपा हुआ अपराधी तो बहुतों ने उन्हें सचमुच का उसी शिवराज सिंह का वंशज माना।

    इन सबके बावजूद यह भी था कि नए राज्य का विचार उनके लिए एक मजेदार चीज था और राजा राजकरन सिंह उनके लिए मनोरंजन की चीज था। राजा और उसके व्यवहार की अनेक मनोरंजक चीजों के बावजूद जब राजा ने कस्बे के पश्चिमी किनारे पर अपना भव्य महल खड़ा कर लिया और उसमें बिजली लगवाने में भी सफलता हासिल कर ली तो लोगों ने उसको थोड़ा सीरियसली लेना शुरू किया। इस सीरियसली लेने के पीछे एक वजह और थी कि राजा ने जरूरत पड़ने पर लोगों की थोड़ी बहुत मदद भी की। कस्बे में अनेक लोग किसी न किसी समय राजा साहब की मदद ले चुके थे और इस तरह से राजा साहब के अहसानों के नीचे दबे हुए थे।

    और राजा थे कि जब तब मौका-बेमौका खुलेआम अपने ऐश्वर्य का प्रदर्शन करते। यज्ञ कराते, लोगों को भोज देते। शिवराजपुर तो क्या आसपास के गाँवों कस्बों में भी किसी की जमीन वगैरह बिकती तो दस में से नौ बार राजा साहब ही खरीदते। लोग उनके वैभव को देखकर चकित होते। उनके रुपये पैसे के बारे में तरह तरह के अंदाजे लगाते। एक अफवाह यह भी फैली कि राजा साहब ने टीले पर के भूतों को साध लिया है और उन्हें राजा शिवराज सिंह का पूरा का पूरा खजाना हासिल हो गया है। अनेक लोग उनके महल के आसपास टोह लेने के लिए घूमते।

    राजा साहब के यहाँ तरह तरह के लोग आते जाते रहते। शिवराजपुर जिस जिले में था उस जिले के बड़े बड़े अधिकारी राजा साहब के यहाँ दिखाई देते। लोग उन लोगों को घेरे रहते जो राजा साहब के यहाँ काम आदि करने के लिए जाते। ऐसे ही एक दिन जब मेवाराम की दुकान पर किसी ने राजा साहब के नए नए पुरोहित रामलोचन त्रिपाठी से इस बारे में पूछा तो उन्होंने बताया कि राजा साहब के पास एक चमत्कारी घंटा है। राजा साहब का सारा ऐश्वर्य उसी घंटे से निकला है। लोग हँस पड़े, घंटा न हुआ अलादीन का चिराग हो गया।

    कस्बे की समस्याएँ…

    यह सब ऐसे ही चल रहा था कि एक दिन राजा साहब ने पूरे कस्बे की मीटिंग बुलाई। मीटिंग में राजा साहब ने कस्बे के लोगों से पूछा कि उनकी समस्याएँ क्या हैं? जवाब में बहुत सारी समस्याएँ सामने आईं। पहली समस्या यह कि कस्बे का मंदिर गिर रहा है और उसकी सुधि लेने वाला कोई नहीं है… एकाध बुजुर्गों ने यह भी बताया कि एक जमाने में राजा शिवराज सिंह खुद इस मंदिर में पूजा किया करते थे। ऐसे ही स्कूल में पढ़ाई न होना… या बरसात में सड़क पर पानी भर जाना… आदि कुछ और समस्याएँ आईं। बाबा गालीदास ने कहा कि लोगों के पत्थरों से बने उनके जख्म सड़ रहे हैं उनके इलाज की व्यवस्था की जाय… और लोगों से कहा जाय कि पत्थर धीरे धीरे मारें… या कि सिर्फ मिट्टी के ढेले से मारें। कुछ ने पुलिस की अवैध वसूली की शिकायत की… कुछ ने गरीबी या बेरोजगारी जैसे मुद्दे भी उठाए जिन्हें लोगों ने चुप ही करा दिया था कि इसमें भला राजा साहब क्या करेंगे। पर खुद राजा साहब ने उन्हें बोलने के लिए उत्साहित किया और कहा कि अपनी प्रजा की सारी समस्याएँ हमारी समस्याएँ हैं। हम उन्हें दूर करेंगे।

          राजा साहब का लोकतंत्र देखकर लोग बाग बाग हो उठे। और फिर तो शिकायतों का पिटारा ही खुल गया। पूरे कस्बे में ऐसे बहुत कम लोग मिले जिन्हें कोई शिकायत न रही हो। किसी को पड़ोसी के कुत्ते से शिकायत थी तो किसी को बीवी के खर्राटे से। और इन्हीं शिकायतों के बीच कुछ गंभीर शिकायतें भी सामने आईं। जैसे कुछ लोगों ने गंदगी की बात की। कुछ लोगों ने प्रदूषण की बात की… यहाँ तक कि ध्वनि प्रदूषण तक की बात सामने आई और यह भी कहा गया कि यह ध्वनि प्रदूषण दूसरे धर्म वाले सबसे ज्यादा फैलाते हैं। उनकी सुबह की पूजा की आवाज कस्बे की नींद खराब कर देती है। इस बात का दूसरे धर्म वालों ने प्रतिवाद किया। और देखते ही देखते यह सब तूतूमैंमैं से होते हुए हाथापाई और गाली गलौज में बदल गया। इस तरह से राजा साहब की बुलाई हुई पहली आम सभा कामयाब रही। इसके पहले व्यक्तिगत लड़ाइयाँ जितनी भी हुई हों पर इस तरह से समुदाय एक दूसरे के आमने सामने नहीं आए थे।

    पत्रकार जगत नरायन पांडेय उर्फ ‘आजाद केसरी’ ने कहा कि वे अपना अखबार निकालना चाहते हैं ताकि कस्बे की समस्याओं को कायदे से उठाया जा सके। शहर के अखबार कस्बे की बातों को नहीं छापते। इसी तरह कवि रामप्यारे गुप्ता उर्फ ‘बागी अरमान’ ने कस्बे में पढ़ने लिखने की कोई संस्कृति न होने की बात की और एक पुस्तकालय की माँग सामने रखी। अब पुस्तकालय रहेगा तो उसमें किताबों की जरूरत तो होगी ही सो उन्होंने यह भी माँग रखी कि उन्हें कुछ पैसों का अनुदान दिया या दिलाया जाय ताकि वह अपनी चार-पाँच किताबें छपवा सकें और मीरा तथा गालिब आदि की चार पाँच किताबें खरीद सकें ताकि लोगों को समकालीन साहित्य के साथ साथ कुछ पुराना भी पढ़ने को मिल सके।

    राजा साहब ने सभी समस्याओं को कितने ध्यान से सुना था यह तब पता चला जब हफ्ते भर बाद उन्होंने दोबारा आम सभा बुलाई। पिछली बार के अनुभवों से शर्मिंदा कुछ लोग नहीं गए पर जो लोग गए उनके बीच में राजा साहब ने कस्बे के बारे में अपनी योजनाओं का एक खाका प्रस्तुत किया। उन्होंने कहा कि उनके पास इतना पैसा है और इतनी ताकत है कि वह कस्बे की सारी समस्याओं का समाधान एक दिन में कर सकते हैं पर सवाल सिर्फ समस्याओं का नहीं हैं उन्हें दूर करने वाली चेतना का है। और कस्बे की समस्याओं को दूर करने में होने वाली जन भागीदारी का है। इसलिए मैं जो भी करूँगा आपके सहयोग से ही करूँगा और आपके दम पर ही एक दिन शिवराजपुर का राज्य फिर से हासिल करूँगा।

          इसके बाद राजा साहब ने कस्बे को लेकर अपना एक खाका प्रस्तुत किया। सबसे पहले तो उन्होंने कस्बे के हित में शिवराज सेना के गठन का ऐलान किया। और बताया कि यह सेना पूरी तरह से लोकतांत्रिक तरीके से कस्बे की लड़ाई लड़ेगी और इस सेना की जिम्मेदारी पूरी तरह से उनकी होगी। सभी सैनिकों को वेतन दिया जाएगा और उनके दायित्व में वह सब कुछ आएगा जिसे कि राजा साहब कहेंगे। तुरंत ही सैकड़ों लोगों की फौज तैयार हो गई… पर सेना का मामला था सो राजा साहब के विशेष सहायक ने उसके लिए विशेष भर्ती परीक्षा का ऐलान किया। दूसरा राजा साहब ने बेरोजगारी दूर करने के मसले पर कस्बे में तरह तरह के उद्योग लगाने का ऐलान किया। और कहा कि अगर कस्बे के लोग उन्हें सहयोग करें तो आने वाले सालों में वे कस्बे में किसी एक को भी बेरोजगार नहीं रहने देंगे। जो भी काम करना चाहेगा सबको काम मिलेगा। इसके बाद उन्होंने तमाम छोटी बड़ी समस्याओं के लिए कुछ स्वयं सहायता समूहों के गठन का ऐलान किया जो कि कस्बे के विकास के लिए दुनिया भर से फंड ले आएगा।

          इसके बाद उन्होंने कहा कि जहाँ तक कस्बे के स्कूल की बात है तो पूरे देश के स्कूलों का यही हाल है। लेकिन कस्बे के लोगों के हित में वे जल्दी ही कस्बे का अपना स्कूल खोलेंगे जो अभी तो देश की शिक्षा व्यवस्था से जुड़कर चलेगा पर निकट भविष्य में अपना राज्य स्थापित होते ही शिवराजपुर का अपना बोर्ड होगा। इसी तरीके से हमारा थाना, हमारी कचेहरी सब कुछ हम खुद ही कायम करेंगे आप सब के लिए। क्योंकि यह ईश्वर का आदेश और पुरखों की इच्छा है जिसकी वजह से मैं आपके बीच में आया हूँ। हमारे पुरखों ने आपका जो ध्यान रखा है और बदले में आपने उन्हें जो मान सम्मान दिया है मैं उसी सिलसिले को आपके लिए दोबारा जिंदा करने के लिए आया हूँ।

    इस महत्वपूर्ण घोषणा के बाद राजा साहब ने एक सांप्रदायिक सद्भाव कमेटी के गठन का ऐलान किया, जिसमें दोनों समुदायों के लोग होंगे और जिसकी अध्यक्षता राजा साहब खुद करेंगे। कमेटी में संप्रदायों का प्रतिनिधित्व उनकी जनसंख्या के आधार पर किया जाएगा। और कोई भी फैसला बहुमत से किया जाएगा। इस तरह इस कमेटी में अपने धर्म वालों के आठ और दूसरे धर्म वालों के दो प्रतिनिधि होंगे। कमेटी ने फिलहाल तय किया कि माइक लगाना धार्मिक विशेषाधिकार है सो दोनों ही धर्मों के लोग जितने चाहें उतने माइक लगा सकते हैं।

          इसी तरह ‘शिवराज एक्सप्रेस’ नाम से एक अखबार निकालने की भी घोषणा की  गई जिसका संपादक पत्रकार जगत नरायन पांडेय उर्फ ‘आजाद केसरी’ को होना था और कवि ‘बागी अरमान’ को राजकवि का ओहदा देते हुए उन्हें ‘शिवराजरासो’ लिखने का काम सौंपा गया। इसी तरह से और भी अनेक योजनाओं की घोषणा की गई। इसके बाद राजा साहब ने मंदिर के पुनरोद्धार के लिए कस्बे के इंटर कालेज के सेवानिवृत्त प्राचार्य और अपने ताजे ताजे पुरोहित पंडित रामलोचन त्रिपाठी को जिम्मेदारी देते हुए उन्हें राजपुरोहित के पद पर नियुक्त किया और साथ में यह भी व्यवस्था दी कि जो लोग बाबा गालीदास को पत्थर मार कर उनका आशीर्वाद लेना चाहें उन्हें मंदिर में एक निश्चित राशि दान करनी होगी। बदले में मंदिर उन्हें पत्थर मुहैया कराएगा और आइंदा से बाबा गालीदास के ईलाज और भरण-पोषण की जिम्मेदारी राजा साहब की तरफ से राजपुरोहित उठाएँगे। इसी तरीके से और भी तमाम समस्याओं का समाधान किया गया।

          और सबसे आखिर में राजा साहब ने सबसे महत्वपूर्ण घोषणा की। उन्होंने कस्बे में एक घंटा लगवाने का एलान किया जो बिना बजाए ही चौबीसों घंटे बजता रहेगा। इस घंटे के पास जाकर कभी भी अपनी समस्या कही जा सकती थी और दुनिया भर की समस्याओं के बारे में जाना जा सकता था। इस घंटे की सबसे बड़ी खूबी यह थी कि यह आपकी शिकायत या समस्या की तह में पहुँचने में जरा भी देर नहीं लगाता था। भले ही यह तह कितने भी भीतर क्यों न लगी या लगाई गई हो। जैसे एक दिन कस्बे के रामलुभाया ने पेट दर्द की शिकायत की तो यह तुरंत ही घंटे ने बताया कि रामलुभाया को पेट दर्द इसलिए हो रहा है क्योंकि बगल के घरों में कुछ लोग वर्जित मांसाहार में लिप्त हैं।

    राजा का बाजा

    अब राजा हैं तो साथ में मसखरे तो होंगे ही। बल्कि ध्यान से देखा जाय तो राजा साहब की उपस्थिति ही पूरी मसखरी है। यह दुबले पतले सींकिया पहलवाल टाइप के व्यक्ति हैं। लंबाई बढ़िया है। बड़ी बड़ी मूँछें रखते हैं जो इनके लंबोतरे चेहरे के साथ जरा भी मेल नहीं खाती। उमर होगी करीब पैतालीस साल। लंबी लंबी टाँग फेंकते हुए चलते हैं। हमेशा गंभीर दिखना पसंद करते हैं। सिद्धांततः मानते हैं कि राजा को हर ऐरे-गैरे के मुँह नहीं लगना चाहिए। पर अभी राज्य निर्माण में संलग्न हैं इसलिए उन्होंने अपने इस सिद्धांत को स्थगित कर रखा है। यह अपनी पत्नी को हर हाइनेस और बेटे को प्रिंस कहते हैं। आमदनी का स्रोत क्या है कुछ पता नहीं। कहते हैं कि कोलकाता में अपनी रियासत बेचने पर इतना पैसा मिला कि जिसका ब्याज ही कई पीढ़ियों के लिए काफी है। जबर्दस्त दिखावा पसंद हैं। बहुत सारे गहने पहनते हैं। हाथ की सभी उँगलियाँ अँगूठियों से भरी पड़ी हैं। किसी से खुश होते हैं तो अक्सर हाथ गले की मालाओं की तरफ चला जाता है जैसे उतार कर उसको देना चाहते हों। पर देते कभी नहीं हैं।

          यूँ तो उनके घर में नौकरों चाकरों की कमी नहीं है और ज्यादातर तो शिवराजपुर के ही हैं पर उनका सबसे विश्वसनीय नौकर है उनका ड्राइवर किसन जिसे वह ड्राइवर की बजाय सारथी कहना पसंद करते हैं। यही नहीं यह सारथी जी राजा साहब के सबसे विश्वसनीय सलाहकार भी हैं और मंत्री भी। मजेदार यह है कि हर भूमिका का ड्रेस अलग अलग है। जब वह जिस भूमिका में होते हैं उसी के अनुरूप ड्रेस भी धारण करते हैं।  जैसे कि राजा साहब सेवक या सारथी से कहते हैं कि जाओ मंत्री जी को बुला लाओ तो सेवक किसन जाएगा जाएगा और मंत्री का ड्रेस पहन कर मंत्री किसनजी के रूप में वापस आ जाएगा। अभी इनकी जिम्मेदारियाँ थोड़ी कम हो गई हैं नहीं तो पहले इन्हें खाना बनाने वाले महराज, डुगडुगी वाले और खबरची आदि की भी महत्वपूर्ण जिम्मेदारियाँ निभानी पड़ती थीं। किसन जी मन ही मन रानी यानी कि हर हाइनेस से प्रेम करते हैं और मजे की बात यह है कि इस बात को हिज हाइनेस राजा साहब के अलावा खुद रानी साहिबा भी नहीं जानतीं।

          हर हाइनेस रानियों की तरह खूब सजी-बजी और गहनों-जेवरों से लदी-फँदी रहती हैं। प्रिंस और प्रिंसेस विद्याध्ययन के लिए विलायत में रहते हैं। कभी आते हैं तो शिवराजपुर की बजाय देश की राजधानी वाले बंगले में रहना पसंद करते हैं। तब राजा साहब हर हाइनेस के साथ खुद उनसे मिलने और उन्हें राज काज के बारे में जरूरी बातें सिखाने पहुँच जाते हैं। उस दौरान शिवराजपुर की सारी जिम्मेदारी मंत्री किसनजी सँभालते हैं।

          किसनजी कस्बे में घुल मिल गए हैं। पहले लोग उन्हें मजाक में मंत्री जी कहते पर जल्दी ही उन्होंने इतनी ताकत इकट्ठी कर ली कि उनका मजाक उड़ाना आसान नहीं रह गया। उन्होंने कस्बे में अपना गजब का जासूसी तंत्र विकसित किया। टाकीज और खानपान की दुकान के मालिक मेवाराम को उन्होंने कस्बे का प्रधान जासूस नियुक्त किया। और थोड़े दिनों में ही कस्बे के लोगों के बारे में उनके पास इतनी ज्यादा जानकारियाँ इकट्ठा हो गईं जितना कि कस्बे के लोग भी खुद के बारे में नहीं जानते थे। इसके बाद उद्योग वगैरह लगाने के लिए जमीन इकट्ठा करने में भी उन्होंने गजब की सफलता हासिल की। और इस तरह से कस्बा मुँह बाकर विकास नाम के सपने की तरफ टकटकी लगाकर देखने लगा। इस सपने में नए पुराने बहुत सारे रंग मिले हुए थे। यह सपना बहुत रंगीन था।

    जल्दी ही अन्य योजनाओं ने काम पकड़ लिया। अखबार छपने लगा, जिसकी एक प्रति मुफ्त शिवराजपुर के हर घर में पहुँचने लगी। अखबार में यह नियमित रूप से बताया जाता कि कैसे राजतंत्र एक शासन तंत्र न होकर एक पूरी जीवन पद्धति है। एक पवित्र पूजा पद्धति… एक आध्यात्मिक व्यवस्था। कि अपना धर्म अपने सही रूप में राजतंत्र में ही उन्नति कर सकता है। किसी भी और तरह की शासन पद्धति अपने धर्म की नींव को कमजोर करेगी और धीरे धीरे करके एक धर्म के रूप में, एक सनातन आध्यात्मिक संप्रदाय के रूप में उसके अस्तित्व को हमेशा के लिए समाप्त कर देगी। बताया गया कि हमारा प्यारा राजतंत्र जनता और ईश्वर के बीच की दूरी को समाप्त कर देता है क्योंकि वह ईश्वर के आध्यात्मिक प्रतिनिधि के रूप में राजा को स्थान देता है। ऐसे में खुद ईश्वर ही राजा को बाध्य करता है कि वह ईश्वर में आस्था रखने वाली प्रजा के धार्मिक विश्वासों और हितों का पूरा खयाल रखे।

          हर रविवार को राजा साहब खुद संपादकीय लिखते और अपनी आगे की योजनाओं और नीतियों का हवाला देते। अखबार में इस मसले पर भी लेख प्रकाशित होते कि कैसे राजतंत्र हमारे अतीत का गौरव फिर से लौटाएगा। और हम पहले की तरह दुनिया का नेतृत्व करेंगे। इस बारे में भी लेख छपते कि राजतंत्र में भ्रष्टाचार नहीं होता जबकि लोकतंत्र में नेता लूटने की जल्दी में इसलिए भी रहते हैं क्योंकि पाँच साल बाद या उसके पहले ही सब कुछ छिन जाने वाला होता है। जबकि राजतंत्र में पूरा राज्य ही राजा का है तो क्या वह अपना ही राज्य लूटेगा? अपनी ही प्रजा के खिलाफ भ्रष्टाचार करेगा… बुरे से बुरा राजा भी ऐसा नहीं कर सकता।

          अखबार में राजकवि रामप्यारे गुप्ता उर्फ ‘बागी अरमान’ की कविताएँ नियमित तौर पर छपतीं जिनमें राजा साहब की सौ पीढ़ियों का महाकाव्यात्मक इतिहास लिखा जा रहा था। कि कैसे उन लोगों ने प्रजा के हित में अपना सर्वस्व बलिदान कर दिया। और अब बदले में प्रजा का भी ऐसा ही कर्तव्य बनता है। इसी तरीके से राजपुरोहित के सुविचार भी छपते जो राजा के समर्थन में न जाने कौन कौन से पुराणों से श्लोक और भविष्यवाणियाँ निकाल लाते।

    उदारता की आँधी

    जब शिवराजपुर में यह सब चल रहा था उस समय शिवराजपुर जिस देश में था उस देश की चुनी हुई लोकतांत्रिक सरकार अचानक से बहुत उदार हो गई थी। उसने ऐलान किया था कि यह उदारता देश को दुनिया के सबसे विकसित देशों की कतार में खड़ा कर देगी। ऐसा होने की गारंटी इसलिए भी है क्योंकि विकसित देशों के अनेक विकसित लोग अपनी अपनी थैली लेकर देश को विकसित करने के लिए आ रहे हैं। वे ही आपको रोजगार देंगे और बदले में आपका भी कर्तव्य बनता है कि जो भी वे माँगें, माया मोह छोड़कर आप भी उन्हें दो। आप नहीं दोगे तो आपसे हम दिलावाएँगे पर अपने देश की बदनामी नहीं होने देंगे। दुनिया भर के उदार थैलीशाह अपने साथ अंधा कर देने वाली चमक दमक लाए थे। उनके आने से इस देश में सब कुछ बदल रहा था। खानपान, पहनावा, सपने सब कुछ। देश के लोग अपनी सरकार की अपेक्षा से भी अधिक तेजी से उदार होकर दिखा रहे थे।

    उस देश में कुछ ऐसे भी लोग थे जिन्हें यह उदारता रास नहीं आ रही थी पर यह उदारता दिख इतनी चमकदार रही थी कि उन अनुदार लोगों को सुनने की फुर्सत कम ही लोगों के पास थी। रही शिवराजपुर वालों की बात तो देश में क्या हो रहा था वे कुछ समझ ही नहीं पा रहे थे। सदियों से वे उदारता को अच्छा गुण मानते थे। और अब तो उदारता से रोजगार वगैरह मिलने की भी बात हो रही थी तो बढ़िया ही था। वे इस इंतजार में बैठे थे कि कब वह रोजगार उन्हें मिलें। बस यह इंतजार जरा लंबा खिंच रहा था और उसी अनुपात में बढ़ रही थी इंतजार से पैदा होने वाली ऊब।

    इसके उलट शिवराजपुर में जो चल रहा था उसकी जनता पर एक मिली जुली प्रतिक्रिया हो रही थी। जो बूढ़े-बुजुर्ग थे उनमें से ज्यादातर इससे अच्छा तो अंग्रेज रानी का राज्य था की मनःस्थिति में थे। जब एक रुपये में पाँच सेर घी मिल जाता था। हालाँकि पहले भी उनकी राय का कोई मतलब नहीं बचा था पर अब उन्हें नए सिरे से याद दिलाया जा रहा था कि वह गरिमामय प्रजा की जगह एक मतदाता के रूप में पतित हो गए हैं। स्थिति यह भी बन रही थी कि जब दूसरे लोकतांत्रिक राजनीतिक दलों के लोग आते तो शिवराज सेना की अगुवाई में उनका मजाक बनाया जाता। उन्हें जाति आधारित पार्टियाँ या तुष्टीकरण वाली पार्टियाँ बताकर उनके खात्मे की बात की जाती। लोगों में उन पार्टियों और उनके कारनामों के खिलाफ एक निस्पृहता भरी नाराजगी भरी हुई थी जिसे राजा साहब के पूरे तंत्र ने मिलकर एक ज्वलंत गुस्से का रूप दे दिया था। उन्हें यह बार बार बताया गया कि कैसे उनकी स्थिति अंग्रेजों के समय से भी ज्यादा बदतर हो गई है और पूरे देश को मध्यकाल में पहुँचा दिया गया है जहाँ के आगे अब कोई उम्मीद नहीं बची है। लोगों का जीवन खतरे में है… उनकी बेटियाँ खतरे में है… उनका धर्म खतरे में है। और यह आखिरी बात ज्यादातर लोगों पर गजब का असर पैदा कर रही थी।

          इस तरह से जब धर्म की बात उठी तो स्वाभाविक तौर पर दूसरे धर्मों के लोग निशाने पर आ गए। और उनसे उनके पुरखों के किए-अनकिए कामों का या कि दुनिया भर में फैले उनके धर्मवालों का हिसाब माँगा जाने लगा। जब वे जवाब देने की कोशिश करते तो इतना शोर मचा दिया जाता कि कुछ सुनाई ही न दे। और जब वे खीझकर चुप रहते तो इसे उनके अपराधों का सबसे पक्का सबूत माना जाता। इसी समय न जाने कहाँ से माइक वाला मसला फिर से सामने आ गया। उन्हें शिवराज सेना ने कहा कि वे अपने धार्मिक स्थलों से माइक उतार लें… जब वह नहीं माने तो मामला सांप्रदायिक सद्भाव कमेटी में ले जाया गया। कमेटी ने दूसरे धर्मवालों की हठधर्मी की निंदा की और उनसे सद्भाव दिखाते हुए माइक उतारने को कहा। उनसे कहा गया कि उन्हें बहुसंख्यकों के राजतांत्रिक और धार्मिक अधिकारों का सम्मान करना होगा और उकसावे वाली कार्यवाहियों से बचना होगा जिससे कि बहुसंख्यक समाज और शिवराज सेना का सद्भाव उनके प्रति बना रहे।

          बदले में जब दूसरे धर्मवालों ने सांप्रदायिक सद्भाव कमेटी से अलग होने का फैसला किया तो इसे उनकी हठधर्मी का नमूना माना गया। बताया गया कि यह असहिष्णुता और जाहिलियत उनके धार्मिक विश्वासों का हिस्सा है। और उनसे निपटने का सबसे सही तरीका यह है कि उनका बहिष्कार किया जाय और उनसे किसी भी तरह का संबंध न रखा जाय। शिवराज सेना को यह जिम्मेदारी सौंपी गई कि वह इस बहिष्कार पर निगाह रखे और जो लोग भी इस प्रतिबंध के खिलाफ जाएँ राजतंत्र के नियमों के अनुसार उन पर कार्यवाही की जाय।

    उधर घंटा पहले से ही सक्रिय था। वह घर घर जाकर कस्बे के लोगों से बता रहा था कि दूसरे धर्म वाले दुनिया भर में कहाँ कहाँ उत्पात मचा रहे हैं। घंटे ने यह बात बार बार जोर देकर कही कि दूसरे धर्म वाले लोग दुनिया भर में राज करने का सपना देख रहे हैं और एक बार उनका राज आ गया तो सब कुछ तहस नहस हो जाएगा। घंटे ने लोगों से बार बार कहा कि वह दूसरे धर्म वालों को शक की निगाह से देखें और उन पर भूल कर भी भरोसा न करें। और जहाँ किसी भी तरह का शुबहा हो वहाँ शिवराज सेना या घंटे की राय लें।

    राजतंत्र धर्मतंत्र पार्टी

    राजा साहब अपनी तैयारियों के सिलसिले में अक्सर राजधानी जाते रहते थे। ऐसे ही एक बार वह राजधानी से लौटे तो बताया कि आज की स्थिति में अपना राज्य खड़ा कर पाना बहुत कठिन काम है। हमें अपनी ताकत बढ़ानी होगी और शिवराजपुर के हित में कुछ दूरगामी फैसले लेने होंगे। हमें एक साथ में बहुत सारी योजनाओं पर काम करना होगा। ऐसी ही एक दूरगामी योजना के तहत मैंने राजतंत्र धर्मतंत्र पार्टी में शामिल होने का निश्चय किया है जिससे कि शिवराजपुर की आवाज पूरे देश में उठाई जा सके और पूरे देश के अपने जैसे लोगों के साथ एक साझा आंदोलन खड़ा किया जा सके।

    इसी सभा में उन्होंने यह भी कहा कि एक राजा के कर्तव्यों में यह भी शामिल है कि वह अपने राज्य की सीमाओं का विस्तार करे इसलिए उन्होंने आसपास के गाँवों और कस्बों को भी अपने राज्य में शामिल होने का न्यौता दिया और बताया कि इससे जनसमर्थन तो बढ़ेगा ही पर इसका असली फायदा शिवराजपुर को मिलेगा। क्योंकि हमारी राजधानी तो शिवराजपुर ही होगी। लोग शिवराजपुर आएँगे तो यहाँ के लोगों का व्यापार बढ़ेगा। यहाँ के सामानों की कीमतें बढ़ेंगी और आप लोगों का जीवन स्तर ऊँचा उठेगा।

    उन्होंने ऐलान किया कि अब समय आ गया है कि शिवराजपुर राज्य के विकास की लड़ाई युद्ध स्तर पर शुरू की जाय और इसके लिए साम दाम दंड भेद सभी तरह के उपायों का सहारा लिया जाय। इस लक्ष्य की प्राप्ति के लिए पहला कार्यक्रम जिला मुख्यालय पर शिवराजपुर राज्य के विकास के लिए धरना प्रदर्शन का रहा। इस कार्यक्रम की सफलता के बाद शिवराजपुर के बगल से गुजरने वाले व राजधानी की तरफ जाने वाले मार्ग को जाम करने का निर्णय लिया गया। यह जाम अंततः लाठीचार्ज के बाद टूटा। जिसमें अनेक लोग टूट फूट का शिकार हुए। इस घटना के बाद शिवराजपुर पूरे राज्य में चर्चा के केंद्र में आ गया। राजा साहब ने घायल लोगों के इलाज की जिम्मेदारी लेते हुए इस संघर्ष को और आगे बढ़ाने का ऐलान किया। इस तरह से चीजें चलती रहीं और राज्य का संघर्ष चलता रहा। इस बीच शिवराज सेना ने एक और जरूरी काम की जिम्मेदारी अपने ऊपर ली कि शिवराजपुर राज्य के विरोधियों को चिह्नित किया जाय और उनसे भी निपटने की तैयारी शुरू की जाय।

    अब अखबार ‘शिवराज एक्सप्रेस’ में राजतंत धर्मतंत्र पार्टी (राधपा) की योजनाओं और दूरदर्शिता का बखान भी शुरू हो गया। एक सैकड़ों साल पुराना संगठन था जिसने राधपा का निर्माण किया था। वह बहुत पहले से भविष्य की जरूरतों और जिम्मेदारियों के लिए काम कर रहा था। उसके विचारक देश भर में फैले हुए थे और लोगों को राजधर्म सिखा रहे थे। इस संगठन के लोग पहले से ही शिवराजपुर में सक्रिय थे। राजा साहब के पार्टी में शामिल होने के बाद उन्हें शिवराज सेना जैसी सक्रिय सहयोगी मिल गई। संगठन के विचारक अखबार में तो लिखते ही शिवराज सेना के सहयोग से लोगों को दीक्षित करने के लिए अपनी कक्षाएँ भी लगा रहे थे। और लोगों को राजतंत्र, राजा के प्रति उनके कर्तव्य और धर्मपालन की सही विधि भी सिखा रहे थे। इस तरह से पूरे देश में स्थितियाँ बदल रही थीं और उसी के अनुरूप शिवराजपुर में भी या कि शिवराजपुर में स्थितियाँ बदल रही थीं और उसी के अनुरूप पूरे देश में भी।

    लोकतंत्र लीला

    और साल भर बाद चुनाव आ गए। राधपा ने कहा कि राजतंत्र की वापसी का रास्ता चुनाव के रास्ते से भी होकर जा सकता है। इसलिए राधपा ने अपने समानधर्मा संगठनों के साथ मिलकर चुनाव में उतरने का एलान किया। शिवराजपुर के लिए राजा साहब को प्रत्याशी घोषित किया गया। शिवराज सेना अपनी पूरी ताकत और निष्ठा के साथ सक्रिय हो गई। लोगों को नए सिरे से उनका मोहक अतीत याद दिलाया जाने लगा। कस्बे की टाकीज में चुनाव तक सिर्फ वही फिल्में दिखाई जानी तय हुईं जिनमें एक तरफ मंत्रों की गुंजार थी तो दूसरी तरफ अतीत कुछ इस तरह प्रस्तुत किया गया था कि वह अतीत न लगकर एक सम्मोहक सपने की तरह लग रहा था जिसे भविष्य में साकार किया जाना था। फिल्म के पहले और बाद में देशभक्ति के गीत दिखाए जाते। लड़ाइयों के दृश्य होते… अपने धर्मगुरुओं के खिलाफ की जा रही साजिश का जिक्र होता… अपने ही पवित्र देश में अपने ही धर्म पर मंडरा रहे खतरे का जिक्र होता और सबसे आखिर में देश की बदहाली के दारुण दृश्य।

          इस व्यवस्था के बाद राजा साहब ने अपने चुनावी भाषण में कहा कि वक्त आ गया है कि घंटे को और गौर से सुना जाय। यह इसलिए भी जरूरी है क्योंकि खुद वह भी शिवराजपुर की सारी समस्याएँ वह इस घंटे के माध्यम से हल करेंगे। कोई किसी भी समय इस घंटे को बजा सकता है और यह घंटा तुरंत बजाने वाले की समस्या का समाधान प्रस्तुत करेगा। घंटे को जाँचने के लिए एक युवक ने घंटा बजाया और कहा रोजगार। घंटे से तुरंत एक घनघनाती हुई आवाज निकली। आवाज ने ऐलान किया कि राजा साहब का राज्य आया तो सबको रोजगार दिया जाएगा। वैसे भी जब वे राज्य विस्तार के लिए चढ़ाइयाँ करेंगे तो लाखों की संख्या में सैनिक युद्धभूमि में प्राण त्याग कर स्वर्ग के लिए प्रस्थान करेंगे। और तब उन्हें नए सैनिकों की जरूरत होगी। लाखों की संख्या में। तो जो युवक अभी शिवराज सेना में कारसेवा करेंगे उन्हें भविष्य में रोजगार की गारंटी दी जाएगी।

          घंटे में हर किसी के लिए अलग अलग जवाब था। एक दूसरे युवक ने घंटा बजाया और रोजगार कहा तो जवाब मिला ‘धर्म’। कि अभी उनके हिस्से की नौकरी विधर्मियों को दी जा रही है। अपना राज्य आएगा तो आपको हमारी धार्मिक व्यवस्था के अनुसार नौकरी दी जाएगी। ऐसे ही जितने लोगों ने राजाजी का लगवाया हुआ घंटा बजाया सबको अलग अलग जवाब मिला। वे अलग अलग सम्मोहित हुए। घंटे ने सबको उसके निजी स्तर पर जाकर सपने दिखाए। यह जादुई घंटा था। इसमें पूरे कस्बे के एक एक व्यक्ति के बारे में सारी जानकारियाँ डाली गईं थीं। उनके सपने, निराशाएँ और अवसाद… उनकी भूख प्यास गरीबी सब कुछ इस घंटे में शामिल था और अब वह सबके कानों में अलग अलग बज रहा था।

    राजा साहब ने एलान किया कि उनका राज्य आते ही घंटे की व्यवस्था को और भी प्रभाव से लागू किया जाएगा। चाहे न्याय का मसला हो या कि भूख और बेरोजगारी का यहाँ तक कि अगर किसी को अपने पसंद की फिल्म देखनी है या कि अपनी पसंद की लड़्की से शादी करनी हो सारे मामलों में यह घंटा तत्काल कार्यवाही करेगा। और हर किसी की किसी भी समस्या का तुरंत समाधान प्रस्तुत करेगा। शिवराजपुर में तो खैर अपना ही अखबार था पर यह घंटा पूरे देश की मीडिया में छा गया था। हर जगह बस इसी घंटे की चर्चा थी। हर कोई इस घंटे के शोर में बहरा हो रहा था। लगभग पूरे देश की मीडिया मिलकर राजाजी का घंटा बजा रही थी।

    विपक्षी पार्टियों ने इस तरह की स्थिति का सामना इसके पहले कभी नहीं किया था। सच तो यही था कि यह पार्टियाँ, इनकी नीतियाँ, इनके नेता जनता यानी राजा साहब की प्रजा के इस हाल के लिए सीधे तौर पर जिम्मेदार थे। इन पार्टियों ने जनता को गेंद समझा था जिसे वह हर चुनाव के समय खेलते थे। इसलिए राजा साहब को चुनाव में कुछ खास करना ही नहीं पड़ रहा था। फिर भी राजा साहब बेहद सतर्क थे और अभी नहीं तो कभी नहीं वाली मुद्रा में खेल रहे थे। राजा साहब के मुख्य प्रतिद्वंद्वी नेता रामपाल यादव थे। कोई ऐसा दल नहीं जिसमें वह समय समय पर शामिल न हो चुके हों। कहते कि लोग भले ही बदनाम करें पर कस्बे के हित में वह आगे भी ऐसा ही करते रहेंगे। अब तक वे ऐसे ही जीतते आए थे पर इस बार वह वह कुछ भी बोलते तो घंटे के घनघनाने का शोर इतना बढ़ जाता कि उनकी आवाज पता नहीं कहाँ गायब हो जाती।

    इसी तरह से राजा साहब ने अपने कुछ विश्वस्त अनुचरों की ड्युटी लगाई थी कि वह बिना रुके बाबा गालीदास को पत्थर मारते रहें। डाक्टरों की एक पूरी टीम बाबा गालीदास के इलाज में लगी थी जो चुनाव के समय न उन्हें बेहोश पड़ने दे रही थी न ही सोने दे रही थी। इसी के साथ साथ शिवराज सेना इस बात की भी पूरी कोशिश कर रही थी कि चुनाव के दिन इतनी जोर से घंटा बजाया जाय कि दूसरे धर्म वाले बाहर निकलने की ही हिम्मत न कर सकें।

    इस तरह से और भी अनेक पवित्र उपायों को काम में लाया जा रहा था पर चूँकि शिवराजपुर के लोग कलिकाल और मिश्रित रक्त के प्रभाव में वह दिव्यता खो चुके थे जो कभी इस पवित्र धरती पर प्राणि मात्र को सहज ही उपलब्ध थी इसलिए वे नर पशु बकलोलियत का शिकार हो गए थे… कुछ समझ नहीं पा रहे थे। …अनेक नराधम इस ईश्वरीय कार्य व्यापार के विरोध में खड़े हो गए थे… पर यह सत्ययुग की वापसी का इतना पवित्र समय था कि विरोधी मरकर भी स्वर्ग में ही जा रहे थे। स्वर्ग में जगह कम पड़ रही थी तो नरक के एक हिस्से पर स्वर्ग का बोर्ड लगाकर काम चलाया जा रहा था।

    राजतंत्र की वापसी

    यह चमत्कार ही था कि घंटे के इतने भयानक और सम्मोहक शोर के बाद भी बहुत सारे लोगों के कानों ने घंटे से अपने को बचाकर रखा। और यह भी इस देश में सैकड़ों सालों से चल रहे लोकतंत्र का मजाक ही था कि दिए हुए मतों के एक तिहाई से कम पाकर भी राजा साहब की पार्टी पूरे बहुमत से जीत गई। राजधानी में राजतिलक की तैयारियाँ होने लगीं। दुनिया भर के राजाओं को इस मौके पर निमंत्रित किया गया। यहाँ तक कि दिल बड़ा करके दुश्मन देशों के राजाओं को भी न्यौता दिया गया। पूरे देश में घंटे का भयानक शोर था। इस शोर में जो उस घंटे के सम्मोहन में थे वे भी बहरे हो रहे थे और जिन्हें घंटा अपनी पूरी ताकत लगा देने के बाद भी सम्मोहित नहीं कर पाया था वे भी बहरे हो रहे थे।

    चुनाव में बाबा गालीदास खेत रहे। राजा राजकरन सिंह ने अपनी जीत का श्रेय बाबा गालीदास को दिया और कहा कि प्राचीन काल के महर्षि दधीचि की तरह शिवराजपुर के हित के लिए बाबा गालीदास ने भी अपना सर्वस्व दान कर दिया। उन्होंने इस अवसर पर घोषणा की कि शिवराजपुर में बाबा गालीदास का एक भव्य मंदिर बनवाया जाएगा। और तब पंडित रामलोचन त्रिपाठी ने तमाम पवित्र गणनाओं के बाद यह निष्कर्ष निकाला कि यह मंदिर वहीं बन सकता है जहाँ विरोधी धर्म वालों का पूजाघर है। चूँकि बाबा गालीदास ने पूरे शिवराजपुर के हित में प्राण त्यागे हैं इसलिए विरोधी धर्म वालों को शिवराजपुर और बाबा गालीदास के प्रति अपना प्रेम प्रदर्शित करते हुए सहिष्णुता का बर्ताव करना चाहिए और ससम्मान वह जगह खाली कर देनी चाहिए। अगर विरोधी धर्म वाले खुशी खुशी वह जगह नहीं खाली करते हैं तो इसका मतलब यह है कि शिवराजपुर के प्रति उनकी निष्ठा और प्रेम संदिग्ध है। इसलिये यह भी तय किया गया कि ऐसी स्थिति में उनके खिलाफ आंदोलन चलाया जाएगा और उन्हें शिवराजपुर के प्रति प्रेम व निष्ठा का पाठ पढ़ाने की कोशिश की जाएगी। जब तक यह मामला निबट नहीं जाता तब तक बाबा गालीदास का पवित्र शव सुरक्षित रखा जाएगा।

          इस घोषणा के बाद राजा साहब राजधानी के लिए रवाना हो गए। अगले दिन सुबह घंटे के माध्यम से लोगों को खबर लगी कि राजा साहब को जादू-टोना मंत्री बनाया जा रहा है। मंत्री पद की शपथ लेने के बाद जब वह शिवराजपुर पहुँचे तो उनका भव्य स्वागत किया गया। मंत्रोच्चार के साथ बाकायदा उनका राजतिलक किया गया जिसमें आसपास के इलाकों के जिलाधीश… न्यायाधीश… पुलिस वकील पत्रकार आदि सब शामिल हुए। वहाँ सवाल जवाब के समय जब देश के जाने माने पत्रकार ‘आजाद केसरी’ ने उनसे पूछा कि आपका सपना तो राजतंत्र स्थापित करने का था और फिर आप मंत्री कैसे बन गए तो उन्होंने मुस्कराते हुए बताया कि वही सपना पूरा करने में लगा हूँ दिन रात आप सबके लिए। अभी यह लड़ाई और लंबी चलनी है। जब तक विपक्ष का पूरी तरह से सफाया नहीं हो जाता… जब तक लोकतंत्र लोकतंत्र चिल्लाने वालों को राजतंत्र में दीक्षित नहीं किया जाता तब तक राजतंत्र कैसे आ सकता है। हमारा घंटा इस काम में लगा हुआ है। हमारी पार्टी का संगठन इस काम में लगा हुआ है। शिवराजपुर में संगठन के सहयोग से यह काम शिवराज सेना करेगी। हम सभी लोगों को राजतंत्र में शामिल करेंगे। हो सकता है कुछ लोग न मानें पर मैं राजा हूँ। मुझे आपका हित किसमें है यह आपसे बेहतर मालूम है। मैं आपके हित में… अपनी प्रजा के हित में कड़वे पैसले लेने से भी नहीं हिचकूँगा। इस बारे में मैंने शिवराज सेना के मुखिया किसनजी को सख्त निर्देश दिया हुआ है। लेकिन मुझे पता है कि आप सब लोग मुझे अपना प्यारा राजा मानते हैं। मुझसे प्यार करते हैं। मेरे इशारों पर अपनी जान दे सकते हैं। आप बताइये कि यहाँ कौन है? कोई है क्या माई का लाल जो मुझे अपना राजा नहीं मानता…।

          शिवराजपुर के हित में… आप सबके हित में मैं अपने पुत्र बाहुबली सिंह को आपका युवराज नियुक्त करता हूँ और मैं आप सबके सामने, आप सबकी सहमति से अपने विश्वस्त सारथी और शिवराज सेना के सेनापति किसनजी को यह जिम्मेदारी सौंपता हूँ कि वह शिवराजपुर राज्य के विस्तार की योजनाओं में अपनी पूरी ताकत से जुट जाएँ। ताकि अगले चुनाव तक उन इलाकों में भी घंटा बजाया जा सके जहाँ इस बार बजना मुमकिन नहीं हो पाया। बाकी मेरा आप सब से इतना ही कहना है कि अभी की जो हमारी सरकार है वह लोकतांत्रिक सरकार है। हमें बहुत सारे दबावों का भी सामना करना पड़ रहा है। हमने आपसे सुनहरे दिनों का वादा किया है। आएँगे सुनहरे बहार वाले दिन मगर तब जब पूरी तरह से राजतंत्र आ जाएगा… जब आप मूर्ख लोकतांत्रिकों के झाँसे से हमेशा के लिए आजाद हो जाएँगे। जब तक ऐसा नहीं हो जाता हमको आपको बहुत सारी कुर्बानियाँ देनी होंगी। मैं ऐसे बहुत सारे फैसले लूँगा जो आपको कड़वे लग सकते हैं। आप को विरोधी या लोकतंत्र समर्थक यह कहकर भड़काएँगे कि मैं आपके खिलाफ काम कर रहा हूँ। आपको उनके झाँसे में नहीं आना है। जहाँ भी कोई शंका हो घंटे की शरण में जाएँ। वही सारी समस्याओं का निदान प्रस्तुत करेगा। खुद मैं आपका राजा उसी की कृपा से बना हूँ। मैं आपका राजा… धरती पर आपके ईश्वर का प्रतिनिधि मैं आपसे वादा करता हूँ कि तब आएँगे सब दिन बहार वाले दिन… पर जब तक वे सदाबहार दिन नहीं आते तब तक आप घंटा बजाएँ।

    Leave a Reply

    Your email address will not be published. Required fields are marked *

    1 mins
    WordPress Center Ankara Escort: Beypazarı Escort, Pursaklar Escort, Etimesgut Escort İstanbul Escort: Esenyurt Escort, Bahçelievler Escort, Maltepe Escort Bursa Escort: Gürsu Escort, Keles Escort, İznik Escort What are the best budget smartphones available in 2025? Reason Why Everyone Love Travel Doubts About Lifestyle You Should Clarify WooCommerce Membership Plugin Floating Cart for WooCommerce WPBakery Page Builder Add-on – Classy FlipBook WooCommerce Tax Toggle Wiloke Highlight Featured Products for Elementor Struninn – Elementor Plugins Bundle WooCommerce Adyen Payment Gateway Plugin WP Brain – WordPress Logic Controller Comment System Plugin for WordPress & Ajax Comments – Comment Press Product Bundles – Elementor WooCommerce WordPress Plugin